ระบบเรียกพยาบาลคืออะไร? Nurse Call แตกต่างจาก SOS อย่างไร?
ระบบเรียกพยาบาล หรือ ระบบ Nurse Call คือ ระบบที่ช่วยให้ผู้ป่วยกดเรียกพยาบาล/เจ้าหน้าที่ได้ทันทีจากเตียง ห้องน้ำ หรือจุดเสี่ยง เพื่อให้การช่วยเหลือเกิดขึ้นเร็วและเป็นระบบมากขึ้นในสถานพยาบาล หัวใจของ ระบบเรียกพยาบาล ในโรงพยาบาล คือ “กดเรียกแล้วต้องมีคนรับรู้-ตอบรับ-ไปช่วยและบันทึกเวลาได้” บทความนี้ Q Natural จะมาสรุปว่า ระบบเรียกพยาบาล คือ อะไร, ระบบ nurse call system คือ อะไร, ต่างจากระบบ SOS อย่างไร และเลือกแบบมีสายหรือ ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ให้เหมาะกับหน้างานจริง
ระบบเรียกพยาบาล (Nurse Call) คืออะไร? ทำงานเพื่ออะไร?
ระบบ nurse call คือ ระบบสื่อสารและแจ้งเตือนภายในวอร์ด/หน่วยงาน ที่ทำให้ผู้ป่วยหรือญาติสามารถ “กดเรียก” เพื่อขอความช่วยเหลือได้ และให้เจ้าหน้าที่รับแจ้งอย่างเป็นลำดับ ภาพรวมการทำงานของระบบเรียกพยาบาลจะวนอยู่ในวงจรนี้
- กดเรียก (จากเตียงผู้ป่วย/ห้องน้ำ/จุดเสี่ยง)
- แจ้งเตือน (ไฟ/เสียง/จอแสดงผลที่เคาน์เตอร์หรือจุดพยาบาล)
- ส่งต่อ (ไปยังพยาบาลเวร/หัวหน้าเวร/มือถือหรืออุปกรณ์พกพา ถ้ารองรับ)
- ตอบรับ (Acknowledgement) ว่ากำลังไปดูเคส
- บันทึกเหตุการณ์ เช่น เวลาเรียก-เวลาตอบรับ-เวลาปิดงาน (ใช้ทำมาตรฐานบริการ/ติดตามคุณภาพ)
จุดที่พบได้บ่อยของ ระบบเรียกพยาบาล nurse call system ได้แก่ เตียงผู้ป่วย, ห้องน้ำผู้ป่วย, จุดเสี่ยงหกล้ม, ห้องพักญาติ, ห้องกายภาพหรือห้องสังเกตอาการต่าง ๆ

Nurse Call ต่างจาก SOS อย่างไร?
ความต่างที่สำคัญ คือ “วัตถุประสงค์” และ “รูปแบบการจัดการเหตุการณ์” Nurse Call ถูกออกแบบมาสำหรับงานดูแลผู้ป่วยแบบต่อเนื่อง ส่วน SOS/Emergency Call เน้นเหตุฉุกเฉินที่ต้องเร่งด่วนและเข้มข้นกว่า
Nurse Call = งานดูแลผู้ป่วยแบบ “บริการ + ความปลอดภัย”

- ผู้ป่วยเรียกเพื่อ ขอความช่วยเหลือทั่วไป (เช่น ขอให้ช่วยลุก, เดินไปเข้าห้องน้ำ, ขออุปกรณ์, แจ้งอาการผิดปกติ)
- มักมีการแยกระดับได้ เช่น เรียกปกติ / เร่งด่วน / ฉุกเฉิน (ขึ้นอยู่กับระบบ)
- เน้น “ตอบรับแล้วต้องมีบันทึกเวลา” เพื่อทำมาตรฐานการดูแลและติดตามคุณภาพบริการ
SOS / Emergency Call = เน้น “เหตุฉุกเฉิน”

- ใช้เมื่อเกิดเหตุเสี่ยงอันตราย เช่น อุบัติเหตุ, หกล้ม, เหตุคุกคามหรือเหตุที่ต้องการทีมฉุกเฉิน
- มักส่งสัญญาณไป รปภ./ศูนย์ควบคุม/ทีมฉุกเฉิน มากกว่าพยาบาลประจำวอร์ด (อยู่ที่การออกแบบ)
- สัญญาณแจ้งเตือนจะ “เข้ม” และคาดหวังการตอบสนองทันที
ตารางการเปรียบเทียบระหว่าง Nurse Call กับ SOS
|
หัวข้อ |
Nurse Call |
SOS |
|---|---|---|
|
จุดประสงค์ |
เรียกพยาบาล/เจ้าหน้าที่ดูแล |
เหตุฉุกเฉิน/เสี่ยงอันตราย |
|
ตำแหน่งใช้งาน |
เตียงผู้ป่วย/ห้องน้ำ/วอร์ด |
ห้องน้ำ/จุดเปลี่ยว/จุดเสี่ยง |
|
ฟีเจอร์สำคัญ |
จัดลำดับ, ตอบรับ, บันทึก SLA |
แจ้งเตือนแรง, ส่งศูนย์ฉุกเฉิน |
|
ผู้รับแจ้ง |
พยาบาลประจำวอร์ด/หัวหน้าเวร |
ทีมฉุกเฉิน/รปภ./ศูนย์ควบคุม |
ระบบเรียกพยาบาลมีกี่แบบ? ระบบเรียกพยาบาลมีสาย vs ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย
โดยหลักแล้ว ระบบ nurse call system คือ “ระบบแจ้งเตือนภายในอาคาร” ที่เลือกได้ 2 แนวทางใหญ่ แบบมีสาย และ nurse call ไร้สาย
ระบบเรียกพยาบาลแบบมีสาย (Wired Nurse Call)

- สัญญาณ เสถียรสูง เหมาะกับอาคารใหม่หรือวางระบบตั้งแต่เริ่มโครงการ
- บริหารจัดการง่ายเมื่อออกแบบโครงสร้างสายสื่อสารดี
- ข้อควรระวัง ต้องวางแผนงานติดตั้งและเดินสาย หน้างานใช้เวลา
ระบบเรียกพยาบาลแบบไร้สาย (Wireless Nurse Call)

- เหมาะรีโนเวท/เพิ่มห้อง/ขยายวอร์ดเร็ว เพราะไม่ต้องเดินสายมาก
- ยืดหยุ่นต่อการย้ายเตียงหรือปรับผังห้อง
- ข้อควรระวัง ต้องวางแผนสัญญาณ, แบตเตอรี่และลดการรบกวน/ความหน่วง
ตารางเทียบระบบเรียกพยาบาลแบบมีสาย กับ แบบไร้สาย
|
หัวข้อ |
มีสาย |
ไร้สาย |
|---|---|---|
|
ความเสถียร |
สูงมาก |
สูงได้ ถ้าวางระบบดี |
|
เหมาะกับ |
อาคารใหม่/ทำระบบทั้งวอร์ด |
รีโนเวท/ขยายเร็ว |
|
งานติดตั้ง |
เดินสายมากกว่า |
ติดตั้งเร็วกว่า |
|
การดูแล |
ดูแลง่ายระยะยาว |
ต้องดูแบต/สัญญาณ |
สรุปเกี่ยวกับ ระบบเรียกพยาบาล แบบเข้าใจง่าย ๆ
สรุปสั้น ๆ แบบเข้าใจง่ายเกี่ยวกับ ระบบเรียกพยาบาล (Nurse Call System) คือ ระบบที่ทำให้การเรียกเจ้าหน้าที่จากผู้ป่วย “เป็นมาตรฐาน” มากขึ้น ตั้งแต่การแจ้งเตือน การตอบรับ ไปจนถึงการบันทึกเวลาและเหตุการณ์ ความต่างจาก SOS คือ Nurse Call เน้นงานดูแลต่อเนื่องและคุณภาพบริการ ส่วน ระบบ SOS เน้นเหตุฉุกเฉินที่ต้องตอบสนองแบบเข้มและรวดเร็ว ถ้าเป็นอาคารใหม่ ระบบมีสายมักเสถียรและจัดการง่าย แต่ถ้าต้องการติดตั้งเร็วหรือรีโนเวท ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ก็เป็นทางเลือกที่ยืดหยุ่นโดยต้องวางแผนสัญญาณและการดูแลให้ดี





