ระบบเรียกพยาบาลคืออะไร? Nurse Call แตกต่างจาก SOS อย่างไร?

ระบบเรียกพยาบาล หรือ ระบบ Nurse Call คือ ระบบที่ช่วยให้ผู้ป่วยกดเรียกพยาบาล/เจ้าหน้าที่ได้ทันทีจากเตียง ห้องน้ำ หรือจุดเสี่ยง เพื่อให้การช่วยเหลือเกิดขึ้นเร็วและเป็นระบบมากขึ้นในสถานพยาบาล หัวใจของ ระบบเรียกพยาบาล ในโรงพยาบาล คือ “กดเรียกแล้วต้องมีคนรับรู้-ตอบรับ-ไปช่วยและบันทึกเวลาได้” บทความนี้ Q Natural จะมาสรุปว่า ระบบเรียกพยาบาล คือ อะไร, ระบบ nurse call system คือ อะไร, ต่างจากระบบ SOS อย่างไร และเลือกแบบมีสายหรือ ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ให้เหมาะกับหน้างานจริง

ระบบเรียกพยาบาล (Nurse Call) คืออะไร? ทำงานเพื่ออะไร?

ระบบ nurse call คือ ระบบสื่อสารและแจ้งเตือนภายในวอร์ด/หน่วยงาน ที่ทำให้ผู้ป่วยหรือญาติสามารถ “กดเรียก” เพื่อขอความช่วยเหลือได้ และให้เจ้าหน้าที่รับแจ้งอย่างเป็นลำดับ ภาพรวมการทำงานของระบบเรียกพยาบาลจะวนอยู่ในวงจรนี้

  • กดเรียก (จากเตียงผู้ป่วย/ห้องน้ำ/จุดเสี่ยง)
  • แจ้งเตือน (ไฟ/เสียง/จอแสดงผลที่เคาน์เตอร์หรือจุดพยาบาล)
  • ส่งต่อ (ไปยังพยาบาลเวร/หัวหน้าเวร/มือถือหรืออุปกรณ์พกพา ถ้ารองรับ)
  • ตอบรับ (Acknowledgement) ว่ากำลังไปดูเคส
  • บันทึกเหตุการณ์ เช่น เวลาเรียก-เวลาตอบรับ-เวลาปิดงาน (ใช้ทำมาตรฐานบริการ/ติดตามคุณภาพ)

จุดที่พบได้บ่อยของ ระบบเรียกพยาบาล nurse call system ได้แก่ เตียงผู้ป่วย, ห้องน้ำผู้ป่วย, จุดเสี่ยงหกล้ม, ห้องพักญาติ, ห้องกายภาพหรือห้องสังเกตอาการต่าง ๆ

ระบบเรียกพยาบาล

Nurse Call ต่างจาก SOS อย่างไร?

ความต่างที่สำคัญ คือ “วัตถุประสงค์” และ “รูปแบบการจัดการเหตุการณ์” Nurse Call ถูกออกแบบมาสำหรับงานดูแลผู้ป่วยแบบต่อเนื่อง ส่วน SOS/Emergency Call เน้นเหตุฉุกเฉินที่ต้องเร่งด่วนและเข้มข้นกว่า

Nurse Call = งานดูแลผู้ป่วยแบบ “บริการ + ความปลอดภัย”

ระบบเรียกพยาบาล nurse call system
  • ผู้ป่วยเรียกเพื่อ ขอความช่วยเหลือทั่วไป (เช่น ขอให้ช่วยลุก, เดินไปเข้าห้องน้ำ, ขออุปกรณ์, แจ้งอาการผิดปกติ)
  • มักมีการแยกระดับได้ เช่น เรียกปกติ / เร่งด่วน / ฉุกเฉิน (ขึ้นอยู่กับระบบ)
  • เน้น “ตอบรับแล้วต้องมีบันทึกเวลา” เพื่อทำมาตรฐานการดูแลและติดตามคุณภาพบริการ

SOS / Emergency Call = เน้น “เหตุฉุกเฉิน”

SOS Emergency Call
  • ใช้เมื่อเกิดเหตุเสี่ยงอันตราย เช่น อุบัติเหตุ, หกล้ม, เหตุคุกคามหรือเหตุที่ต้องการทีมฉุกเฉิน
  • มักส่งสัญญาณไป รปภ./ศูนย์ควบคุม/ทีมฉุกเฉิน มากกว่าพยาบาลประจำวอร์ด (อยู่ที่การออกแบบ)
  • สัญญาณแจ้งเตือนจะ “เข้ม” และคาดหวังการตอบสนองทันที

ตารางการเปรียบเทียบระหว่าง Nurse Call กับ SOS

หัวข้อ

Nurse Call

SOS

จุดประสงค์

เรียกพยาบาล/เจ้าหน้าที่ดูแล

เหตุฉุกเฉิน/เสี่ยงอันตราย

ตำแหน่งใช้งาน

เตียงผู้ป่วย/ห้องน้ำ/วอร์ด

ห้องน้ำ/จุดเปลี่ยว/จุดเสี่ยง

ฟีเจอร์สำคัญ

จัดลำดับ, ตอบรับ, บันทึก SLA

แจ้งเตือนแรง, ส่งศูนย์ฉุกเฉิน

ผู้รับแจ้ง

พยาบาลประจำวอร์ด/หัวหน้าเวร

ทีมฉุกเฉิน/รปภ./ศูนย์ควบคุม

ระบบเรียกพยาบาลมีกี่แบบ? ระบบเรียกพยาบาลมีสาย vs ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย

โดยหลักแล้ว ระบบ nurse call system คือ “ระบบแจ้งเตือนภายในอาคาร” ที่เลือกได้ 2 แนวทางใหญ่ แบบมีสาย และ nurse call ไร้สาย

ระบบเรียกพยาบาลแบบมีสาย (Wired Nurse Call)

ระบบเรียกพยาบาลแบบมีสาย
  • สัญญาณ เสถียรสูง เหมาะกับอาคารใหม่หรือวางระบบตั้งแต่เริ่มโครงการ
  • บริหารจัดการง่ายเมื่อออกแบบโครงสร้างสายสื่อสารดี

ระบบเรียกพยาบาลแบบไร้สาย (Wireless Nurse Call)

ระบบเรียกพยาบาลแบบไร้สาย
  • เหมาะรีโนเวท/เพิ่มห้อง/ขยายวอร์ดเร็ว เพราะไม่ต้องเดินสายมาก
  • ยืดหยุ่นต่อการย้ายเตียงหรือปรับผังห้อง

ตารางเทียบระบบเรียกพยาบาลแบบมีสาย กับ แบบไร้สาย

หัวข้อ

มีสาย

ไร้สาย

ความเสถียร

สูงมาก

สูงได้ ถ้าวางระบบดี

เหมาะกับ

อาคารใหม่/ทำระบบทั้งวอร์ด

รีโนเวท/ขยายเร็ว

งานติดตั้ง

เดินสายมากกว่า

ติดตั้งเร็วกว่า

การดูแล

ดูแลง่ายระยะยาว

ต้องดูแบต/สัญญาณ

สรุปเกี่ยวกับ ระบบเรียกพยาบาล แบบเข้าใจง่าย ๆ

สรุปสั้น ๆ แบบเข้าใจง่ายเกี่ยวกับ ระบบเรียกพยาบาล (Nurse Call System) คือ ระบบที่ทำให้การเรียกเจ้าหน้าที่จากผู้ป่วย “เป็นมาตรฐาน” มากขึ้น ตั้งแต่การแจ้งเตือน การตอบรับ ไปจนถึงการบันทึกเวลาและเหตุการณ์ ความต่างจาก SOS คือ Nurse Call เน้นงานดูแลต่อเนื่องและคุณภาพบริการ ส่วน ระบบ SOS เน้นเหตุฉุกเฉินที่ต้องตอบสนองแบบเข้มและรวดเร็ว ถ้าเป็นอาคารใหม่ ระบบมีสายมักเสถียรและจัดการง่าย แต่ถ้าต้องการติดตั้งเร็วหรือรีโนเวท ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ก็เป็นทางเลือกที่ยืดหยุ่นโดยต้องวางแผนสัญญาณและการดูแลให้ดี

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ตอบ อย่างน้อยควรมีจุดกดเรียก (เตียง/ห้องน้ำ), จุดรับแจ้ง (เคาน์เตอร์พยาบาล/จอ) และระบบแจ้งเตือน (ไฟ/เสียง) พร้อมฟังก์ชันตอบรับ

ตอบ Intercom คือ ระบบพูดคุย/สื่อสารเป็นหลัก ส่วน Nurse Call เน้น “กดเรียก-แจ้งเตือน-ตอบรับ-บันทึกเวลา” และจัดลำดับเหตุการณ์ได้

ตอบ เหมาะกับวอร์ดที่ต้องขยายเร็ว รีโนเวทหรือพื้นที่ที่เดินสายยาก โดยต้องมีแผนดูแลแบตเตอรี่และสัญญาณให้เสถียร

ตอบ Nurse Call คือ การขอความช่วยเหลือในการดูแลผู้ป่วยทั่วไปและมีบันทึกมาตรฐานบริการ ส่วน SOS คือ การแจ้งเหตุฉุกเฉินที่ต้องการการตอบสนองทันทีและเข้มกว่า

ตอบ เพื่อวัดคุณภาพการดูแล ลดข้อร้องเรียน ช่วยบริหารกำลังคนและปรับปรุงกระบวนการทำงานในวอร์ดให้มีมาตรฐานขึ้น